معناشناسی «لسان» در قرآن به روش نوین

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 سطح چهار تفسیر تطبیقی جامعه الزهرا(س)

2 استادیار پژوهشگاه قرآن و حدیث

چکیده

یکی از راه‌های فهم قرآن، معناشناسی صحیح  مفردات آن است. این مقاله به روش معناشناسی نوین از طریق نسبت همنشینی، به معناشناسی واژه لسان در قرآن پرداخته تا معنای آن‌را در ارتباط با همنشین‌هایش تبیین کند. در این تحقیق، برای تطبیق معانی پایه‌ای (لغوی) و معناشناسی لسان، از قرآن و تفاسیر استفاده شده است. طبق یافته­های این مقاله، «لسان» در برخی از آیات، عضو بدن و در برخی، فعلِ این عضو یعنی «سخن­گفتن» است و این سخن­گفتن، دو قسم مثبت و منفی دارد. برخی آیات به عربی­بودن لغت و زبان نبی‌(ص) اشاره می­کنند. زبان نبی(ص)، عربی و از نوع سخن­گفتن مثبت است و لازمه آن، مطابقت‌داشتن با فرهنگ آن قوم است؛ بنابراین «لسان قوم» را «فرهنگ قوم»دانستن به‌عنوان لازمه معنای لسان، قابل پذیرش است. حاصل این‌که جز در تعبیر «لسان قوم» که در معنایابی لغوی به «زبان قوم» و در رابطه همنشینی، به «فرهنگ قوم» معنا شده، معنای لغوی و معنای حاصل از روابط همنشینی، در کاربردهای دیگر لسان با هم مطابقت دارند.
 

کلیدواژه‌ها